VIVID Design Rotterdam presents:

Hella Jongerius My Soft Office

November 18th 2001 - January 13th 2002

Hella Jongerius has created the concept of
'My Soft Office' for the exhibition Worksperes in the Museum of Modern Art [MOMA], earlier this year in New York. 'My Soft Office' explores the workplace of the future and the role of designers to develop effective solutions for the changing demands of working conditions.

The exhibition at VIVID however, will be unique:

To demonstrate the concept of the 'My Soft Office' Hella Jongerius will relocate her entire office to the exhibition space of VIVID Design in Rotterdam!
JongeriusLab will be at VIVID for a period of eight weeks, giving 'Hella Jongerius, My Soft Office' a very literal meaning . The combination of person, practice and products will stage an unforgettable experience.

I am working on an upholstery textile project with Maharam (the US contract textiles group); a wood and leather project in the Fervela, Sao Paolo, with my students and local craftsmen; a crystal chandelier for Swarovski Australia; the first prototype of a Chat-bench for public spaces and the interior of an self-sufficient house. Last week, I moved with my studio to a gallery for two months. I will work there while I study the follow up of My Soft Office. I¥m curious to discover what working in a public space will be like. Although we all do it with our laptops on trains. The seams in my ceramics reveal the process of production process and my own working process. My private life always overlaps with my working life. When do you speed down? And speed up? What new products do I want to have? I will also be making homemade soup in my office in the gallery, I am curious to know if it will taste different.

Hella Jongerius

Hella Jongerius had haar laatste project My soft office kunnen exposeren in de Rotterdamse vormgevingsgalerie Vivid. Deze zomer was de serie meubelontwerpen al een van de blikvangers in het Museum of Modern Art in New York. Maar ze heeft het niet gedaan.

De Rotterdamse ontwerpster wilde wel eens iets anders dan 'gewoon maar weer mijn werk laten zien', zeker tijdens een expositie in haar woonplaats. Dus benut ze deze mogelijkheid om met haar JongeriusLab in de galerie neer te strijken. Acht weken lang zal ze hier werken.

'Bij My soft office heb ik me verdiept in de relatie tussen privé en werk', zegt ze, nog wat onwennig tussen de dozen en rommelige kasten in haar nieuwe kantoor. 'Nu wil ik de relatie tussen openbaarheid en werk onderzoeken. Mensen kunnen hier ongevraagd binnenvallen. Krijg ik daardoor frisse input of ga ik me juist alleen maar ergeren? Dat zijn interessante vragen.'

My soft office was haar bijdrage aan de groepsexpositie Workspheres, waarvoor het MoMa in New York verschillende ontwerpers had gevraagd om hun visie te geven op de veranderende werkplek. Jongerius kwam met een serie opmerkelijke ontwerpen waarin ze de grenzen tussen werk en privé verkent.

Volgens Jongerius worden deze grenzen steeds vager. 'Mensen gaan thuiswerken en zakenrelaties en vrienden maken deel uit van hetzelfde netwerk.' Maar iedereen heeft wel een telefoon naast zijn bed, terwijl de computers worden nog verstopt. En niet alleen omdat ze zo lelijk zijn. 'Een computer wordt nog steeds geassocieerd met werk.'

Daarom verpakte Jongerius laptops in een kussen, de Work Patches. Ook maakte ze toetsenborden met in het midden een schaaltje voor hapjes. Haar pronkstuk Bed in bussines is een bed met aan het voeteneinde twee computerbeeldschermen en aan het hoofdeinde twee luidsprekers. Het toetsenbord verstopte ze in een kussen.

Deze ontwerpen hebben typische Jongerius-kenmerken. Bij Bed in Business gebruikte ze de contrastrijke materialen textiel en kunststof. Eerder maakte ze al eens vazen waarbij porselein en glas met tape aan elkaar waren geplakt. Met deze Long Neck Bottles was ze dit jaar was genomineerd voor de Rotterdamse Design Prijs. Ook haar hang naar archetypen is zichtbaar - denk aan de expositie Delft onder de loep, waarbij ze dit jaar voor het Haags Museum een opmerkelijke serie Delfts blauwe producten maakte.

Jongerius heeft bewust niet de nieuwste computersnufjes gebruikt maar een gewoon beeldscherm en toetsenbord. Het bed is van Auping. 'Vorm interesseert me niet', licht ze toe. 'Wat kun je er mee, daar gaat het om.'

Toch zou ze graag meer gebruik maken van de technische mogelijkheden. Immers, met een flexibel beeldscherm zouden de kussen nog lekkerder zitten.

Zo'n mix van lowtech en hightech - katoenen kussen én geavanceerde computers - paste ze eerder toe in haar Kasese Chair, een Afrikaans klapstoeltje dat ze voor het Italiaanse merk Cappellini in een modern jasje goot.

In haar nieuwe kantoor zijn diverse prototypes van My soft Office te zien.

Op een stoel ligt een kussen waarop met grove steken een toetsenbord is geborduurd: een schets voor Bed in business. In een kast staat een ruwe versie van een kunststof koekoeksklok, waarbij het vogeltje bij elke nieuwe e-mail uit zijn huisje zou springen. Verder dan deze fase kwam het niet. 'Het was te veel een gimmick.'

Maar Mijn zachte kantoor, zoals ze haar project in galerie Vivid noemt, moet meer zijn dan etalage met prototypes. Het moet ook een kijkje in de keuken van het JongeriusLab worden. Zo zal ze er haar bekende rubberen vaas gieten. 'En ik schets met mijn handen zodat ook het scheppingsproces van nieuwe ontwerpen zichtbaar wordt.'

Over al te opdringerige bezoekers maakt ze zich geen zorgen. 'Ik kan mensen zo wegkijken met mijn strenge gezicht.'

Copyright: Jeroen Junte

Haar ontwerpen staan in het MoMa in New York. Hella Jongerius weigert massa-artikelen te maken, maar haar ontwerpen zijn altijd bruikbaar.
Hella Jongerius is met haar twee medewerkers en een stagiair plus de vrijwel complete inboedel van haar 'JongeriusLab' tijdelijk verhuisd naar de Rotterdamse galerie 'Vivid'. In plaats van een gewone expositie van haar producten, wilde de ontwerper wel eens iets nieuws proberen.

Gedurende acht weken werkt ze in de galerie. Voornamelijk het schone-handenwerk. ,,We gieten hier wel rubberen vazen en we laten ook alle mallen zien, maar voor het echte vuile-handenwerk is deze ruimte minder geschikt.''

Voor het publiek mag het jammer zijn dat het maar een beperkte blik kan werpen in de keuken van Jongerius' atelier. Zelf maalt ze daar niet om. ,,Ik doe niet aan educatie. Ik zit hier in de eerste plaats voor mezelf. Dit is een experiment, waarvan ik hoop dat het op termijn iets oplevert.''

Ze wil de grenzen verkennen tussen openbaarheid en werk. Wat is het effect als mensen ongevraagd je werkdomein binnendringen? Levert dat ideeen op voor nieuwe ontwerpen? Zet het je gedachten op een ander spoor? Lachend: ,,Totnogtoe heb ik me alleen nog maar zitten ergeren als mensen aan mijn spullen zitten. Het in- en uitgeloop leidt behoorlijk af. Zelf ben je hard aan het werk en je eigen tempo botst met dat van het publiek.'' Ze doet nu in de ochtenduren als de galerie nog gesloten is, het werk waarvoor opperste concentratie is vereist. Verder heeft ze een walkman meegenomen, maar die heeft ze nog niet opgezet.

Ze is er wat verbaasd over dat de ergernis overheerst, omdat het experiment ontstaan is vanuit haar eigen beleving dat de grenzen tussen werk en privé, en openbaarheid en werk steeds meer vervagen. Eerder dit jaar diepte ze dit thema al uit voor het Museum of Modern Art in New York, waar ze een bijdrage leverde voor de groepsexpositie 'Workspheres'. Met 'My soft office' liet Jongerius zien hoe alles steeds meer door elkaar heen gaat lopen. ,,Mensen met een laptop in de trein, het kantoor waar tussen twee vergaderingen door homemade soup wordt gegeten. Bij mij is dat ook het geval. Opdrachtgevers zijn mijn vrienden geworden. Die brij, die smeltkroes, dat vind ik interessant.''

Met 'bed in business' trok Jongerius de aandacht op 'Workspheres'. Ze laat de artikelen zien die onder meer The New York Times wijdde aan haar inzending. Het tweepersoonsbed op wielen ziet er op het eerste gezicht normaal uit, maar de toevoegingen maken het bijzonder. In het opklapbare voeteneind van het matras zitten twee computerbeeldschermen, aan het hoofdeinde twee luidsprekers. Verder maakte ze toetsenborden met een uitsparing voor een schaaltje met hapjes en verstopte ze een laptop in een zacht vloerkussen. Het bed is nog niet in productie genomen, maar dat is ze gewend. Bijna al haar ontwerpen hebben een lange incubatietijd nodig.

In galerie 'Vivid' heeft Jongerius deze ochtend de pompoen, kruiden en olijfolie al klaargezet, waarvan ze later op de dag een pompoensoep wil bereiden op een gasstelletje. Terwijl collega Arian een rubberen vaas aan het afwerken is, handelt ze nog snel een paar telefoontjes af. Ze is net terug van een reis naar Brazilië waar haar studenten van de Design Academy in Eindhoven een maand verblijven.

Zelf studeerde ze acht jaar geleden af aan deze opleiding met een ontwerp voor een rubberen badmat met bobbels die de voetzolen masseren. Haar studenten doen in Brazilië projecten met houtbewerkers in de sloppenwijken van São Paulo en met cowboys die leer bewerken in het noorden van Brazilië. Ze laat foto's zien van de producten die dat heeft opgeleverd. Het is de bedoeling dat alles inclusief de mallen in Brazilië blijft. ,,De plaatselijke Ikea neemt een aantal dingen in de collectie op. Er zijn ook ontwerpen bij die verder ontwikkeld moeten worden, omdat ze nog niet goed genoeg zijn. Ik haat solidariteitsdesign, zoals je dat wel vindt in wereldwinkels. Ik wil geen designproducten die je met je geweten koopt'', zegt ze streng.

Ze is streng in alles wat ze doet. Doet nooit concessies, ook niet als het grote geld lonkt. ,,Ik had allang een groot bureau kunnen hebben, maar daar gaat het me niet om. Ik doe wel opdrachten voor het bedrijfsleven, maar alleen als ik mijn eigen gang mag gaan.''

In het buitenland en vooral in New York verkoopt ze goed. Maar tot haar spijt wordt ze nooit benaderd door een groot Nederlands bedrijf. ,,Ik zou best iets willen doen voor KPN, Philips of een fietsenfabriek, maar kennelijk vinden ze me te extreem.'' Ze wil 'voor de fanfare uit' en geen massa-artikelen maken, maar haar ontwerpen zijn altijd zeer bruikbaar, zegt ze, met een verwijzing naar de theemuts die ze voor de Hema ontwierp. ,,Bedrijven zouden me ook als visionair kunnen inhuren. Alles wat ik tien jaar geleden heb gemaakt, hangt nu in de lucht. In het buitenland zien bedrijven wel het nut in van het inschakelen van ontwerpers. Hier hebben we goeie kooplieden, maar ze hebben geen oog voor vernieuwing.''

Jongerius' extreme imago heeft mogelijk te maken met het feit dat ze altijd met uitersten werkt. Ze combineert nieuwe technologie met ambachtelijke technieken. Haar hele oeuvre is een huwelijk tussen high en low tech. In het Gemeentemuseum in Den Haag heeft ze de modernste technieken losgelaten op de historische collectie Delfts blauw. Haar eigen B-servies, waarvan elk onderdeel kleine oneffenheden vertoont, doordat ze het met opzet net iets te lang laat bakken in de oven, heeft ze gecombineerd met dit oer-Hollandse patroon. ,,Door archetypes uit te vergroten, van kleur te veranderen of door er iets over heen te printen, ontstaat er iets nieuws. Ik vind het leuk om de stoffigheid van een bepaald patroon of product af te blazen, om met nieuwe ogen een laag over oude dingen te leggen.''

Ze maakt zich er wel eens zorgen over dat elk materiaal haar kan inspireren, of het nu glas, keramiek, textiel of metaal is. ,,Het is zo veel, het houdt nooit op, maar ik kan niet anders omdat het me vooral om de 'crossovers' tussen verschillende materialen gaat. 'Crossovers' functioneren alleen bij de veelheid. Daarom móet ik wel alle snaren blijven bespelen.'' Zo combineert ze extremen als harige textiel met gladde kunststof. Beroemd zijn haar vazen waarbij porselein en glas met tape aan elkaar zijn geplakt. Van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam kreeg ze oude scherven uit de Middeleeuwen waarvan ze nieuwe potten bakte. Beroemd is ook haar 'Kasese Chair', een Afrikaans klapstoeltje dat ze voor Cappellini herschiep in een eigentijdse uitvoering van carbon, een vederlichte kunststof.

Of de bezoekers van 'Vivid' haar op nieuwe ideeën kunnen brengen, weet ze nog niet. ,,Over een half jaar merk ik misschien dat ik iets op mijn harde schijf heb opgeslagen, dat ergens toe leidt.''

.Willem de Kooning Academie Rotterdam